Mustafa Râkım Efendi

Türk hat san’atının tartışmasız en önemli hattatlarından biri olan Mustafa Râkım Efendi’nin asıl mahareti aklam-ı sittede olduğundan, terceme-i hâli o babda etraflıca anlatılmıştır. Ancak hattat ve ressam Yenişehr-i Fenarî Hüseyin Hâşim Bey, “Mustafa Râkım Efendi’nin sülüs ve nesih yazıları gibi gâyet güzel ta’lik de yazmış olduğunu ve sülüsteki iktidâr-ı fevkaladesinin kuvvetiyle vücûda gelmiş âsâr vücuda getirmiş olduğunu” nakletmekte, günümüze ulaşan asarı da bu hususu tasdik etmektedir.

mustafa-rakim12-hattatlar-sofasi
Mustafa Râkım’ın Celi Ta’likle Muharrer Tuğralı Kitabesi

Her ilmiye mensubu gibi ta’lik yazıya vakıf olduğu açık olmakla birlikte üstâdının kim olduğu bilinmemektedir. Ancak Muhsinzâde Abdullah Bey’in nakletdiği vak’a, bu hususta kendi kendinin hocası olduğunu düşündürmektedir. Hikaye edilen olayda Râkım Efendi, zamanın önde gelen ta’lik hattatlarından Yesarizade Mustafa İzzet Efendi‘den, Kuruçeşme’deki yalısının civârında yaptırdığı çeşme için ta’lik bir kitâbe yazmasını istemiş, o da va’detmişse de bir türlü yazmamış. Yazıyı sordukça “henüz ikmâl edilmediği” cevâbını alan Rakım, tabi’atındaki hırçınlığa istinaden, Yesârîzâde gibi dâ’imâ meşgûl olmadığı hâlde çeşmenin ta’lik kitâbesini bizzât yazmış ve İmâd kadar ta’lik yazı yazmağa kādir olduğunu göstermiş imiş.

mustafa-rakim13-hattatlar-sofasi
Hâfız İsâ Ağa Çeşmesi’nin İnşâ Kitâbesi

İbnülemin, “üstâd-ı merhûmun, dâ’imâ ta’lik ile meşgûl olmadığı hâlde İmâd kadar yazmağa kādir olduğuna ceffe’lkalem hükmetmenin doğru olmadığını” beyan etmekteyse de, ta’lik ile kaleme aldığı müte’addit levhâlar ile Üsküdar Karacaahmet’de, Miskinler Tekkesi olarak bilinen cüzzamhanenin bünyesinde iken, yapının tarihe karışması üzerine hâlen bağımsız durumda olan Hâfız İsâ Ağa Çeşmesi’nin(1811) ve Soğukçeşme’deki Seyyid Ömer Ağa Çeşmesi’nin(1815) inşâ kitâbeleri ta’likte de mahir olduğuna delalet etmektedir. Ayrıca ağabeyi İsmâ’il Zühdî Efendi’nin ayak şahidesini de ta’lik ile yazmıştır.

mustafa-rakim11-hattatlar-sofasi
İsmâ’il Zühdî Efendi’nin Ayak Şahidesi

 

Kaynakça 

Son Hattatlar, ss. 273-289; Hat ü Hattatân, 165-166; Sicill-i Osmanî, II, ss. 365-366; Ünver 1953Meşhur Hattatlar, s. 157; Türk Hattatları, ss. 196-199; Hat Sanatı Tarihi, ss. 79 ve 117-119; Meşhur Adamlar, s. 136.  

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s