Bahrî Mehmed Paşa

Rumeli’nden devşirilerek Kal‘a-i Sultaniyye’de Seddü’l-bahir Kalesi muhâfızının gılmânı arasına katılan Bahrî Mehmed Paşa, zekâsı ve yetenekleri ile kısa zamanda göze girmiş, hâmîsinin Gelibolu’ya naklinde de saraya hediye edilmiştir. Enderûn-ı Hümâyûn’a alınmış, buradaki tahsîl ve terbiyesi esnâsında Büyük Derviş Alî’den aklâm-ı sitte, Siyâhî Ahmed Efendi’den de ta’lik meşkederek icâzet almıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra peşkîr gulâmları arasına katılmıştır.

Yazısının güzelliği ile hüsn-i hizmeti ile akrânları arasında sivrilince Sultan Mehmed Hân-ı Râbi’in sır-kâtibi olan Bahrî Mehmed Paşa, bu hizmetindeki muvâffakiyeti nedeniyle H. 1098/M. 1687 yılında mîr-i mîrân rütbesi ile saraydan çerâğ edilerek Kastamonu Vâlîliği’ne gönderilmiştir. Ertesi sene Van Vâlîsi, az zaman sonra azille Şarkî Karahisar Mutasarrıfı ve H. 1100/M. 1689 senesinde de Çardak Muhâfızı olup uzun müddet burada kalmıştır.

H. 1105/M. 1694 senesinde İstanbul’a giderek tevki’îlik makamına nâ’il olan Bahrî Mehmed Paşa, siyâsî karışıklıklar nedeniyle bir müddet sonra azledilerek, Seddü’l-bahir Muhâfızlığı’na gönderilmiştir. H. 1109/M. 1698 senesinde def‘aten tevki’î olmuşsa da, birkaç ay sonra yine azledilmiş ve, cizye muhâsebeciliğine nakledilmiştir. Bu görevde iken H. 22 Rebi’ü’l-evvel 1112/M. 6 Eylül 1700 tarihinde vefât etmiş ve Üsküdâr’da Karacaahmet Mezarlığı’na defnedilmiştir.

12 kalemin kaffesine de vâkıf bir hattat olduğu nakledilen Bahrî Mehmed Paşa’nın tuğra tersîminde de mâhir olduğu bilinmektedir. Hatta ilk tevki’îliği esnâsında Sultan Mustafa Hân-ı Sânî’nin tuğrasını tertib ederken, Mustafa ismindeki “sad” harfini “”dan tefrîk için, ka’idelerin aksine olarak aralarına bir diş eklemiş olduğu menkûldür. Mehmed Sâlim Efendi’ye aklâm-ı sitte ve ta’likten, Parsazâde Abdülbâkî Efendi’ye de ta’likten icâzet verdiği tesbit edilmiştir.

 

 

Kaynakça

Devhatü’l-küttâb, s. 22; Tuhfe-i Hattâtîn, ss. 482-483, 729; Hat ü Hattâtân, s. 149; Sicill-i Osmânî, II, s. 8; Türk Hattatları, s. 108; Meşhur Hattatlar, ss. 118, 283.

 

İsmail Orman, 1 aralık 2017

Reklamlar