Kayışzâde Osman Nûrî Efendi

Burdurlu hattatların en meşhurlarından olan Kayışzâde Osman Nûrî Efendi’nin gençliğine dâ’ir ma’lûmâtımız yoktur. Vefâtında 60 yaşında olduğu beyân olunduğundan, 1834 senesi civârında doğduğu anlaşılmaktadır. Hıfzını memleketinde tamamlayıp tahsîl için gittiği İstanbul’da Kazasker Mustafa İzzet Efendi’den sülüs ve nesih meşkederek icâzet almış, hocasının vefâtından sonra da şâkirdânından Muhsinzâde Abdullah Bey’den istifâde etmiştir.

Bir müddet sıbyân mektebi hocalığı yapmış ve H. 1292/M. 1875 senesinde Bâyezid Mekteb-i Rüşdîsi’nin sülüs mu‘allimi olmuş, ayrıca Seniyye Hanımsultan’ın Ramazân imâmlığında bulunmuş olan Kayışzâde Osman Nûrî Efendi, daha sonra tüm bunları terk ile memleketine dönmüş ve kendini tümüyle mesâhif-i şerîfe istinsâhına hasretmiştir. Yazmış olduğu nüsâh-ı mübârekeyi taliplerine vermek için İstanbul’a geldiğinde ise Sultan Abdülhamîd’in imâm-ı evveli Hâfız Râşid Efendi’nin evinde ikamet ederdi.

Hattat Kayışzade Osman Nuri Efendi-Hattatlar Sofası
Kayışzade Osman Nuri Efendi’nin Bir Kur’an-ı Kerim’inin Ser-levha Sayfaları

 

Yine İstanbul’da bulunduğu H. 1311 senesi Ramazân-ı Şerîf’inin 4. gecesi (12 Mart 1894) Terâvih Namazı’nı kıldırırken, esnây-ı rükû’da âniden vefât etmiş olan Kayışzâde Osman Nûrî Efendi Merkez Efendi Kabristânı’na defnolunmuştur. Mezartaşının, hocası Muhsinzâde Abdullah Bey tarafından yazılmış olan kitâbesi şöyledir:

Hüve’l-bâkî

Yüzyedinci mushâf-ı şerîfin Sûre-i Yusuf’daki “ersilhü me‘ana gaden” âyet-i kerîmesine kadar tahrîr eden ve terâvih nâmazını kıldırırken esnây-ı rükû’da vefât eden meşâhir-i hattat ve mu’allim-i sıbyândan Burdurî Kayışzâde el-Hac Hâfız Osmân Efendi’nin rûhiyçün rızâ’en-lillâh Fâtihâ.

Sene 1311, fî 4 Ramazân yevm-i Pazartesi.

Kitâbeden de anlaşılacağı üzere 106 mushâf-ı şerîf istinsâhına muvaffâk olan Kayışzâde Osman Nûrî Efendi’nin, hatt-ı nesihte Hasan Rızâ Efendi’den sonra zamanının en önemli hattatı idi. Bilhassa âyet-ber-kenar, açık, anlaşılır ve latîf hatlı matbu Kur‘an-ı Kerîm’i, hıfzedenler tarafından bir hayli rağbet gördüğünden, şöhreti hemen tüm İslam dünyasına yayılmıştır. Sülüsle muharrer tek eseri ise Nevfidan Kadınefendi Türbesi’nde, H. 1292/M. 1875 senesinde vefât eden Sultan Abdülazîz’in üçüncü kadını Edâdîl Hanım için yazılmış sanduka levhâsıdır(Env. no: 21)

Hattat Kayışzade Osman Nuri Efendi-Hattatlar Sofası
Kayışzade Osman Nuri Efendi’nin Bir Kur’an-ı Kerim’inden Fatiha Suresi

 

Yazmış olduğu mushâflardan ikişer tanesi Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphânesi ve Michigan Üniversitesi Kütüphânesi II. Abdülhamid Koleksiyonu’nda bulunmakta olup İstanbul Üniversitesi Kütüphânesi, Türk ve İslâm Eserleri Müzesi ve Sabancı Koleksiyonu’nda da birer nüshâsı mevcuttur. Ayrıca Ekrem Hakkı Ayverdi Hat Koleksiyonu’nda da H. 1305/M. 1888 tarihli Delâ’ilü’l-hayrât’ı bulunmaktadır. Hâfız Osman’ın H. 1093/M. 1682 tarihli Kitabü’t-tahhâre’sini taklîden yazdığı, Osman Yümnî Efendi’nin tezhiblemiş olduğu H. 1289/M. 1872 tarihli nüshâyı ise İbnülemin görmüştür.

İbnülemin’in niyâz eylediği gibi, ikmâl edemediği nüshâ-i mübârekeyi cennet-i a’lâda tamamlamış olmasını ümit eylediğimiz Kayışzâde Osman Nûrî Efendi’nin tesbit edilebilen tilmizleri arasında oğlu Hâfız Mehmed Vehbî Efendi, Burdurî Mustafa Efendi, Seyyid Alî Nûrî Efendi, Mehmed Bahrî Efendi ve Halîl Sıdkî Efendi’nin isimlerini zikredebiliriz. Ancak ne yazıkki bunlardan hiçbiri hocaları ayarında kudret ibrâz edememişlerdir.

 

Kayışzâde Osman Nûrî Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Mir’ât-ı Hattâtîn, vr. 18b, 34b; Son Hattatlar, s. 252-256; Meşhur Adamlar, s. 134; Türk Hattatları, s. 228; Meşhur Hattatlar, ss. 178-181; BOA, MF.MKT. 25/168; Sabancı Koleksiyonu, s. 132; Muhittin Serin, Kubbealtı Ekrem Hakkı Ayverdi Koleksiyonu’ndan Seçme Eserler Sergisi Sadberk Hanım Müzesi, İstanbul 2000, s. 40.

 

İsmail Orman, 17 haziran 2016

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s