Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi

Hâfız Osman ve tilmizi Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi ile birlikte yepyeni bir mecraya girmiş olan Türk hat sanatının, bunlardan sonraki en maruf ismi olan Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi‘nin mufassâl terceme-i hâli aklâm-ı sitte hattatları meyânında verilmiştir. Ancak bilhassa hatt-ı nesihte kemâl mertebesine erişip hocasının üslûbunun en başarılı mümessili hâline gelen Mehmed Râsim Efendi’yi, bir hayli mesâhif tahrîr etmiş olması hasebiyle bu bâbda da yâd etmeyi muvâfık bulduk.

Hatt-ı nesihi hocası ayarında muvaffâkiyetle yazmış olan Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi‘nin yazısını, hocasınınkinden tefrîk edebilmek ise son derece zordu. Hatta rivâyet odur ki, Nevşehirli Dâmâd İbrahim Paşa’ya söz verdiği sancak kur‘anını vakit darlığından yazamayan Yedikuleli, işi kendisine havâle etmiş, kur‘anı kısa zamanda ikmâl eden Eğrikapılı da altına hocasının imzasını atıp hocasına vermiş. Ancak hocası bu durumdan rahatsız olduğu için pişmanlık duymuş, hatta bu vaka, aralarının açılmasına dahi neden olmuştu.

Bu vaka’dan da anlaşılacağı üzere seri’ü’l-kalem bir hattat olan Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi, buna istinâden ardında bir hayli âsâr yâdigâr bırakmıştır. En ziyâde ilgi gösterdiği işlerden biri olan mushâf ve sâ‘ir kitapların tahrîri idi. Nitekim kendisinden mücâz olan Müstakîmzâde’nin beyânına nazaran altmış adet Kur’an-ı Kerîm istinsâh etmiştir. Erbab-ı hat tarafından bir hayli rağbet gören bu mesâhif-i şerifenin hâricinde bine yakın en’am-ı şerîf, delâ’ilü’l-hayrât, evrâd-ı şerîf, risâle ve vakfiye kaleme almış olduğu menkuldür.

Neşrettiğimiz âsâr, hatt-ı nesihte Yedikuleli Seyyid Abdullah Efendi’den hiç de aşağı kalmayan kudret-i fevkaladesine şâhiddir. Öte yandan Evliyâ Çelebi’nin Seyahâtnâme adlı eserinin 10. cildini H. 1165/M. 1752’de nesihle istinsâh etmiş olan hattatın, son zamanlarında öğrendiği hatt-ı ta’likle de kitap tahrîr ettiğini, muhtelif kütüphânelere dağılmış hurde ta’lik ile kaleme alınmış resâ’il ve mecmu’alardan anlamaktayız.

Bu kadar âsâra imza atmış olmakla beraber, kendisinden meşk almak için müracaat edenler için yazdığı meşk murakka’ları ve kıt’aların sayısı ise bî-hesaptır. Galata ve Topkapı saraylarında görev yaptığı eyyâmda yetiştirdikleri yanında, yazı meraklılarının bir hayli rağbet gösterdiği Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi’nin, sanat yaşamı boyunca iki yüzden ziyâde hattata aklâm-ı sitteden icâzet verdiği mervî olup Ahmed Hıfzî Efendi, Ayasofyalı Abdurrahman Hilmî Efendi, Seyyid Abdülhalîm Hasîb Efendi, Mestcizâde Ahmed Efendi, İbrahim Tâhir Ağa, Süleyman İzzî Efendi, Yağcızâde Mustafa Efendi, Hasırcılar İmâmı Mustafa Efendi, Mehmed Hıfzî Efendi, Mîr Abdülbâkî Efendi, Alî Şükrî Efendi, Ensercizâde Ahmed Hâmid Efendi, Müstakimzâde Süleyman Sa’deddîn Efendi, İbrahim Hanîf Efendi, Mehmed Reşîd Efendi ve İsmâ’il Müfîd Efendi bunların en meşhurlarıdır.  

 

Eğrikapılı Mehmed Rasim Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Tuhfe-i Hattâtîn, ss. 465-470; Devhatü’l-küttâb, ss. 52-53; Hat ü Hattâtân, ss. 145-146; Sicill-i Osmanî, II, ss. 349; Meşhur Hattatlar, ss. 145-148; Türk Hattatları, ss. 155-156; Hat Sanatı Tarihi, ss. 74-75; SÇAKYK, ss. 176; Meşhur Adamlar, ss. 137.

 

İsmail Orman, 25 nisan 2016

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s