Osman Yümnî Efendi

Son dönem Osmanlı tezhip sanatının önde gelen isimlerinden biri olan Osman Yümnî Efendi, Mehmed Emîn namında bir zatın oğlu olup H. 1255/M. 1839 yılında Trabzon’da doğmuştur. Sıbyân mektebini itmâm eyledikten sonra kendini sanata hasrederek, beldesinin önemli müzehhiblerinden Ca’ferzâde Rif‘at Efendi’ye çırak olup tezhîb sanatını öğrenmeye başlamıştır. Aynı zamanda hüsn-i hat dersleri de alan Osman Yümnî Efendi icâzetini aldıktan sonra kendini geliştirmek üzere İstanbul’a giderek, Hezargradlızâde Seyyid Ahmed Atâ’ullah Efendi’nin öğrencilerinden Hüseyin Hüsnî Efendi’ye bağlandı. Tezhîp sanatının incelikleri ile altın hazırlamayı öğrendiği hocasının etkisiyle eserlerinde zer-ender-zer tarzını ve gül buketlerini fazlaca kullanan Osman Yümnî Efendi, devrin meşhur hattatlarının eserlerini tezhîblemiş ve onların yazı kalıplarından yararlanarak bir hayli zerendud levhâ meydana getirmiştir.

ismail-orman-hattatlar sofası
Osman Yümnî Efendi’nin Dest-i Hattı ve Tezhibi ile Celi Sülüs Besmele Levhası

Tezhîbin yanı sıra hâk sanatının icrâsındaki başarısı ile de müştehir olan Osman Yümnî Efendi’nin müze ve özel koleksiyonlarda resmî ve şahsî bir çok mühür ve damgası bulunmaktadır. Sülüs, muhakkak ve ta’likle hazırladığı istiflerinin başarısı yanında, işçiliğindeki mükemmellik de takdire şâyândır. Ayrıca meşhur hattatlar tarafından hazırlanmış terkîbleri de mühre hakkettiği bilinmektedir.

iİsmail orman-hattatlar sofası
Osman Yümnî Efendi’nin Hakkettiği Bir Mühür

İbkay-ı âsâr üzere iken 1919 yılında vefât ederek Aşiyân Mezarlığı’na defnedilen Osman Yümnî Efendi’nin, fenn-i hâkkâkîyi ondan öğrenen oğlu İsmâ‘il Yümnî Efendi, baba mesleğini senelerce icrâ etmişse de, harf inkılabı ile mesleğini icrâ etme şansı kalmamıştır. 1932 senesinde Şark Tezyînî Sanatlar Mektebi’nde hâkkâklık dersleri vermeye başlayan İsmâ‘il Yümnî Efendi’nin soyadı kanununun kabulünden sonra “Sonver” soyadını aldığı bilinmekle beraber, vefât tarihi tespit edilememiştir.

ismail orman-hattatlar sofası
Osman Yümnî Efendi’nin Bir Levhadaki İmzası

Türlü fen ve sanatta maharet-i kamile kesbetmiş olan Osman Yümnî Efendi’nin, hayatı ve asarı hakkında bu kadar az bilgiye sahip olmamız, şüphesiz kültür ve sanatımıza karşı ulus olarak sergilediğimiz la-kaydinin bir sonucudur. Bunun içindir ki, nice sanat erbabı mechule karışırken, sanatlarını da beraberlerinde götürmüş, koca bir kültür onlarla beraber eriyip gitmiştir.  

 

 

Kaynakca

Hilye-i Şerife, s. 277; Trabzon Meşhurları, s. 212.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s