Yahya Hilmî Efendi

İstinsâh etmiş olduğu mesâhif-i şerifede görülen fevkalade nesih hattı münâsebetiyle mufassâl terceme-i hâlini Kur‘an-ı Kerim hattatları meyânında vermiş olduğumuz Yahya Hilmî Efendi, nesihin yanında sülüs hattında da mâhir bir hattat idi. Her ne kadar bu kalemde hocası Mehmed Hâşim Efendi’nin ayarında olmamakla beraber, tertib eylemiş olduğu müte‘addid hilye-i sa‘adet ve kıt‘a ile kalburüstü hattatlardan biri olduğunu ıspât etmiştir.

Neşretmiş olduğumuz hilye-i sa‘adet ve kıt‘ada kullanmış olduğu sülüs ve muhakkak hatlarında vasatın üzerine çıkmaya başarabilmiş olan Yahya Hilmî Efendi, Kadıköy Caferağa’daki H. 1105/M. 1694 tarihli Sürmeli Alî Paşa Çeşmesi için tecdîden yazmış olduğu kitâbe dışında celî sülüsle eser vermemiştir. Nitekim sülüs celîsinde, nesihte ibrâz ettiği kudretin bir hayli uzağında kalarak, orta karar bir hattat görüntüsü çizmektedir.

Daha önemli gördüğü resmî vazîfesi nedeniyle nesih dışındaki kalemlere çok fazla zaman ayırmamış olan Yahya Hilmî Efendi, yine bu nedenle olsa gerek, fazla talebe de kabul etmemişti. Hüsn-i hattaki en parlak zamanında iken, kendisi gibi meşhur bir mushâf-ı şerîf müstensihi olan Hasan Rızâ Efendi’ye bir müddet yazı dersi verdiği bilinen hattatın diğer öğrencileri arasında Mehmed Şefîk Seyfî Efendi, İzzet Efendi, Abdülkadir Şükrî Efendi ve Rıf‘at Yazgan’ı zikredebiliriz.

Yahya Hilmî Efendi’nin ömrü boyunca ikamet etmiş olduğu, babasından intikal eden Süleymaniye’deki aşı boyalı evi, vefatından sonra torunu Güzin Duran’a miras kalmış ve kendisi gibi ressam olan eşi Feyhaman Duran ile birlikte senelerce burada yaşamıştı. Babasının zamanında olduğu gibi tam bir san‘at ve kültür yuvası olan bu ev, onun ölümünden sonra eşi tarafından İstanbul Üniversitesi’ne bağışlanmıştı. Bu ev, maddi olanaksızlıklar nedeniyle senelerce bakımsız hâlde kaldıktan sonra restore edilerek, Feyhaman Duran’ın istediği şekilde müze hâline getirilmiş olup kimisi Yahya Hilmî Efendi’ye ait tarihî eşya, levhâ ve tabloların muhâfaza edildiği, Osmanlı döneminin tipik bir hattat evi olarak hüsn-i hat meraklılarının ilgisini çekmektedir.

 

Yahya Hilmî Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Hat ü Hattâtân, s. 180; Son Hattatlar, ss. 459-469; Meşhur Adamlar, s. 132; Türk Hattatları, ss. 233-234; Meşhur Hattatlar, ss. 154-156; Hat San’atı, s. 219; Sabancı Koleksiyonu, ss. 138-139; Doksandokuz İstanbul Mushafı, ss. 374-377.

 

İsmail Orman, 17 haziran 2016

Reklamlar