Seyyid Hasan Rızâ Efendi

Manisa’daki Feyziyye Mektebi’nin mu’allimi Eğridirli Hacı Abdullah Efendi’nin oğlu olarak orada dünyaya gelmiş olan Seyyid Hasan Rızâ Efendi, ilk tahsîlini babasının himâyesinde görmüş, ayrıca ondan sülüs ve nesih meşkederek icâzet almıştır. Bu eyyâmda İbrahim Çelebi Cami’i karşısındaki Rıfâ’î Tekkesi’nin şeyhi Seyyid Ahmed Vehbî Efendi’ye inâbet ederek müstâhlef olmuş ve mûsıkî usûlünü meşketmiştir.

Daha sonra İstanbul’a giderek Sultân Mahmud Hân-ı Sânî’nin dâmâdlarından Mehmed Sa’id Paşa’nın himâyesine giren Seyyid Hasan Rızâ Efendi, paşanın evlâd ü gılmânına hoca ve hüsn-i hat mu’allimi olmuş, bi’l-âhare imâmet hizmetini de uhdesine almıştır. Ayrıca onun meclislerindeki mûsıkî fasıllarına iştirâk eder ve tekkelerde icrâ olunan âyinlerde mevlîd, ilâhî, durâk ve mersiyye okurdu. Bu münâsebetle “Sa’id Paşa İmâmı” lâkabıyla şöhret kazanmıştır.

Bu hâl üzere iken H. 19 Şevvâl 1307/M. 8 Haziran 1890 tarihinde, Üsküdâr Toygartepesi’ndeki hânesinde vefât ederek, mensûbu olduğu Sandûkîzâde Tekkesi’ne defnedilmiş olan Seyyid Hasan Rızâ Efendi, mûsıkî-şinâs ve hattat kişiliğinin yanında şâ’ir olup “Seyyid Rızâ” mahlası ile yazdığı eş‘ârını cem’ eylediği 22 sayfadan mürekkeb dîvânçesi, H. 1290/M. 1873’de tab’olunmuştur. İstiklâl şâ’iri Mehmed Âkif Ersoy, nâmını tebcîl için “Sa’id Paşa İmâmı” adıyla bir şi’ir yazmış olup aşağıdaki ebyât ondandır.

Kayalardan, kıyılardan bir ateşdir çağlar

Lahn-i Dâvûd ile inler yine gûyâ dağlar

Ah u kûdsi nefes eşbâha ederken sereyân

Karalar vecd ile pür-cûş sular pür galeyân

Dem çekib dem tutarak etmeğe başlar feryâd

Boğaz’ın her tarafından bir ilâhî inşâd:

Sultân-ı Rusûl, şâh-ı mümeccedsin efendim

Bî-çârelere devlet-i sermedsin efendim

 

 

Kaynakça

Asırlar Boyunca Üsküdar, I, ss. 474-475; DİA, XVI, s. 346.

 

 

İsmail Orman, 10 mayıs 2018

Reklamlar