Mustafa Kütâhî

Osmanlı hat sanatının mümtâz sîmâlarından biri olan Mustafa Efendi, Kütahya’da dünyaya geldiği için hattâtîn meyânında “Kütâhî” nâmıyla ma’rûftur. Yetişmesinde büyük emeği geçen amcası Şeyh Halîl Efendi’ye nisbetle bazı âsârına “İbni’ş-Şeyh” lâkabı ile ketebe koyduğundan, o nâmla da anılan Mustafa Efendi’nin velâdet tarihi hakkında bir ma’lûmât bulunmamaktadır. İptidâ’î tahsîlini memleketinde tamamladıktan sonra, ikbâl arayan akrânları gibi İstanbul’a giderek dînî ilimleri tahsîl etmeye başlayan Mustafa Kütâhî, bilâhare dâmâdı olacağı Fâtımâ Sultân Cami imâmı Konevî Mehmed Efendi’nin dersini ikmâl eyledikten sonra imtihânla müderrisîn zümresine dâhil olmuştur. Ancak bunun da ne zaman gerçekleştiği tespit edilememiştir.

Tahsîli esnâsında hüsn-i hatta alaka duyup “Çömez Molla” lakabıyla müştehir Cûdî Ömer Efendi şâkirdânından Beypazarlı Müsta‘itzâde Süleyman Efendi’den aklâm-ı sitte meşkeden Mustafa Kütâhî, ondan icâzet aldıktan sonra tekemmül için İbrahim Rodosî’ye devam etmiş, dönemin diğer meşhur hattatlarının sohbetlerinden ve eslâfın yazılarından istifâde ederek, kısa zamanda Osmanlı hat san’atının kudretli isimlerinden biri hâline gelmiştir.

Bir yandan medreselerde tedrîs-i ilimle meşgûl olup diğer yandan yazı ile ilgilenerek, her iki sahada da irşâda hizmet eden Mustafa Kütâhî, 14 Eylül 1783 tarihinde vefât etmiş ve Karacaahmet Mezarlığı’nda, Şeyh Hamdullah’ın civârında medfûn hattâtîn zümresine dâhil olmuştur. Ancak bugün, “hattatlar sofası” nâmıyla yâd olunan bu alanda mezarına tesâdüf edilememektedir.

İlim ve fazlı ile meşhur olduğu menkûl olan Mustafa Kütâhî, Hâfız Osman yolunda aklâm-ı sittede kendine mahsus şivesi ile üstâdâne yazılar kaleme almış değerli bir hattattır. Tarihsiz “Amme” cüzü, hatt-ı nesihte Tük hattatlarının en mümtâzlarından biri olduğuna delâlet etmektedir. Sülüste, yolundan ayrılmadığı Hâfız Osman ayarında olmamakla beraber, onun tarzında hilye-i şerîf tahrîrinde üstâd mertebesinde olduğu, günümüze intikal eden numûnelerinden nümâyândır.  

Hüsn-i hattaki kudretine istinâden yazı meraklılarının bir hayli rağbet gösterdikleri Mustafa Kütâhî, doğal olarak oldukça çok talebe yetiştirmiştir. Galatalı Nâ’ilî, Seyyid Ahmed Şâkir Efendi, saray hocalarından Ahmed Efendi, Davudpaşalı Şeyhzâde Süleyman Efendi, Sarıgürz Cami Hatibi Osman Hilmî Efendi ve yeğeni Mahmud Râcî Efendi, şâkirdânının en meşhurlarıdır. Ayrıca kerîmesi Şerîfe Emîne Safvet Hanım’ı da değerli bir hattât olarak yetiştirmiştir.  

 

Mustafa Kütâhî’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Tuhfe-i Hattâtîn, ss. 554; Mir‘at-ı Hattâtîn, ss. 33; Sabancı Koleksiyonu, ss. 96; Sicill-i Osmanî, IV, s. 448; Meşhur Hattatlar, ss. 148; Türk Hattatları, ss. 180; KebecizâdeHat Sanatı Tarihi, ss. 76.  

 

İsmail Orman, 22 nisan 2016

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s