Mumcuzâde Mehmed Ağa

Hâdika-i Hassa’nın “mumcu” ta’bir olunan kapı çukadârlarından iken Hasekî Ağası olan Benli Ahmed Ağa’nın oğlu olarak İstanbul’da dünyaya gelen Mehmed Ağa, genç yaşında babasının mâ’iyetinde Enderûn-ı Hümâyûn’a dâhil olmuştur. Buradaki eğitimi esnâsında, babasının o zamanki vazîfesine nisbetle “Mumcuzâde” künyesiyle anılmış olduğundan, hattâtîn meyânında da o künyeyle yâd olunmuştur. Enderûn-ı Hümâyûn’daki eğitimini tamamladıktan sonra Seferli Koğuşu’na me’mûr edilen Mumcuzâde Mehmed Ağa, hüsn-i hat ta’limi verdiği Hacı Beşîr Ağa’nın 1746 senesinde dârü’s-sa’ade ağalığına nasbında ikbâle ulaşmış ve onun şefa’âtiyle Hassâ Dâ’iresi’ne çerâğ olunarak Sultân Osmân Hân-ı Sâlis’in hizmetinde bulunmuştur.

Senelerce devam eden bu ikbâl devresi, aynı zamanda öğrencisi olan hâmîsinin başınabuyruk tavırları ve her işe burnunu sokmağa başlaması sarsılmağa başlayan ve nihâyet Hacı Beşir Ağa’nın azlinden hemen sonra Manisa Mevleviyeti ile saraydan çerâğ edilen Mumcuzâde Mehmed Ağa’nın, 1752 senesinde, Hacı Beşîr Ağa’nın katlinden kısa bir süre sonra vefât etmiş olması, benzer bir akıbete uğratıldığını düşündürmektedir.

Sülüs ve nesihi Hüseyin Hablî’den meşkederek icâzet almış olan Mumcuzâde Mehmed Ağa, yazıya olan fevkalade istidâdı ile zamanın nâmlı hattatları arasına ismini yazdırmayı başarmıştır. Bilhassa celî sülüs ve müsennâ istifteki mahâreti meşhur olup Nûr-ı Osmâniye Cami’nin Fetih Sûresi’ni hâvî yazı kuşağı ile Koca Râgıb Paşa Kütüphânesi’nin kapısı üzerindeki “Fîhâ kütûb-i kayyemâ” âyet-i celîlesi kudretinin delîlidir.

Ankara’daki Millî Kütüphâne’de H. 1147/M. 1734-1735 tarihli risâle mecmu’ası(A. 2822) ile Nebe Sûresi’ni hâvî cüzü(A. 5968) bulunan Mumcuzâde Mehmed Ağa’nın, yine aynı yerdeki bir mecmu’ada yer alan risâlesi(A. 2837) müstensihlikle de meşgul olduğuna işaret etmektedir. Hacı Beşîr Ağa’dan gayrı, bendegânından Nalbur Hasan Efendi’ye de yazı dersi verdiği anlaşılmaktadır.

 

Kaynakça

Devhâtü’l-küttâb, s. 120; Tuhfe-i Hattâtîn, s. 389; Hat ü Hattâtân, s. 133; Türk Hattatları, s. 152; BOA, TS.MA.d. 2217.

 

 

İsmail Orman, 28 eylül 2017

 

Reklamlar