Mehmed İlmî Efendi

Trabzonlu hattatlardan Hacı Alî Şükrî Efendi’nin oğlu olan Mehmed İlmî Efendi, H. 12 Rebi’ü’l-âhir 1255/M. 26 Haziran 1839 tarihinde İstanbul’da doğdu. Sıbyân mektebini ikmâl eyledikten sonra Bâyezid Cami’ndeki derslere müdâvemetle Arapça ve Farsça öğrendi. Bazı küçük me’muriyetlerde istihdâm olunduktan sonra H. 23 Rebi’ü’l-âhir 1291/M. 27 Nisan 1874 tarihinde Zaptiye Nezâreti Teftîş Müdîriyeti Kalemi’nde çalışmağa başladı.

H. 15 Zi’l-hicce 1291/M. 24 Ocak 1875’de İstanbul Emlâk Vergisi İdâresi’ne naklolunduktan bir müddet sonra Beşiktaş Dâ’iresi Tahsîl Şu’besi kâtib mu’avini, Rebi’ü’l-âhir-1297/Şubat-1880’de Tahsil Müdîriyeti Kalemi masraf mukayyidi olan Mehmed İlmî Efendi, H. 7 Muhârrem 1306/M. 14 Eylül 1888’da da Mâliye Nezâreti Mülhâkat Muhâsebe Kalemi’nde mesârif kâtibliğine ta’yin olundu.

H. 26 Receb 1315/M. 22 Aralık 1897 tarihinde Tahrîr ve Vergi Tahsîl İdâresi Muhâsebe Kalemi’nde mümeyyiz-i sânîliğe terfi eden Mehmed İlmî Efendi’nin ma’aşı, H. 15 Rebi’u’l-âhir 1324/M. 9 Haziran 1906 tarihinde 1200 guruşa terâkkî etmişse de, Meşrûtiyet’in ilanından sonra, yaş haddinden teka’üde sevkedilmiştir. Bu hâl üzere iken H. 9 Cemâziye’l-âhir 1342/M. 17 Ocak 1924 târihinde vefât etmiş ve Üsküdar İhsâniye’de, Çiçekçi Kahvesi’nin karşısındaki kabristâna defnedilmiştir.

İbnülemin’in “boyu kısaya yakın, zayıf ve beyaz sakallı” olarak tanımladığı Mehmed İlmî Efendi’nin, gâyet terbiyeli ve ehl-i dîn bir zât olduğu menkûldür. Vefâtından sonra nâmına taş dikilmemiş, ancak oğlu Tuğrakeş İsmâ‘il Hakkî Altunbezer’in vefâtından sonra yanına gömülmesi üzerine Necmeddîn Okyay tarafından her ikisinin ismi ile doğum ve ölüm tarihlerini ihtivâ eden bir şâhide hazırlanmıştır.

Son devir Osmanlı hat san‘atının mümtâz sîmâlarından biri olan Mehmed İlmî Efendi sülüs ve nesihi evvelâ babasından yazmış ve bilâhare Kazasker Mustafa İzzet Efendi’ye devam ederek, senelerce kendisinden istifâde etmiş idi. Hocasının takdîr ve tevkîrine nâ’il olduğu ve hatta kalemlerini yontmağla şeref-yâb olduğu, oğlunun menkûlâtındandır.

16 Ocak 1888 tarihinde vefât eden ve adını verdiği semtteki cami’ine gömülen Altunîzâde İsmâ‘il Zühdî Paşa’nın mezartaşı kitâbesini celî sülüsle kaleme almış olan Mehmed İlmî Efendi’nin müze ve özel koleksiyonlarda da müte‘addid elvâh-ı nefîsesi bulunmakta olup Kazasker Efendi’nin şâkirdliğine bî-hakkın lâyık olduğuna delâlet etmektedirler.

Hatt-ı ta’liki de Yasincizâde Abdülvehhâb Efendi’den yazıp icâzet aldığı bilinmekte olan Mehmed İlmî Efendi’nin, bu kalemdeki âsârına tesadüf edilmemiştir. Ayrıca oğlu dışında bazı küberâ evlâdına yazı meşki verdiği menkûl olmakla beraber, Mehmed Tevfîk Efendi hâricindekilerin esâmîsi ma’lûm değildir.

 

Mehmed İlmî Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Son Hattatlar, s. 155; Merakid, s. 65; Meşhur Hattatlar, s. 204; Meşhur Adamlar, s. 132; İstanbul Antik Sanat 2007, s. 137; Alif Art, 19 Şubat 2012, s. 50.

 

İsmail orman, 4 haziran 2016

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s