Lâz Ömer Vasfî Efendi

Aslen Trabzonlu olan Ömer Vasfî Efendi, memleketine nisbetle Türk hattatları meyânında “Lâz Ömer Vasfî” nâmı ile iştihâr eylemiştir. Nesebi hakkında bir bilgiye ulaşılamayan hattatın ilk eğitimini Trabzon’da ikmâl eyledikten sonra İstanbul’a gittiği anlaşılmakta ise de, tarihi ma’lûm değildir. Burada bulunduğu eyyâmda evvelâ İbrahim Rodosî’nin yetiştirmelerinden Hâfız Yusuf’tan aklâm-ı sitte dersleri alıp icâzetine nâ’il olan Lâz Ömer Vasfî Efendi, daha sonra tekemmül için Hüseyin Hablî şâkirdânından Yamakzâde Sâlih Efendi’ye devam etmiştir. Fevkalade kabiliyeti ile hüsn-i hatta ibrâz eylediği kudret neticesinde, – muhtemelen Hâfız Yusuf’un H. 1201/M. 1787 senesindeki vefâtını müte’akiben – Enderûn-ı Hümâyûn’un yazı hocalığına ta’yin olunmuş nice zaman gılmana meşk vermiştir.

Bu hâl üzere iken H. 15 Şa’bân 1240/M. 4 Nisan 1824 tarihinde vefât etmiş olan Lâz Ömer Vasfî Efendi, Karacaahmet Kabristanı’nda Şeyh Hamdullah merhûmun civârına defnolunmuştur. Mezartaşına şu kitâbe işlenmiştir:

Hüve’l-hayyü’l-bâkî

Enderûn-ı Hümâyûn hocası merhûm ve mağfûrü’l-muhtâc ila-rahmetü’l-mağfûr Şeyhü’l-hattâtîn Trabzonî Ömerü’l-vasfî Efendi’nin rûh-ı şerîfi içün ve cemi’-i ehl-i imânın ervâhına lillâhi’l-Fâtihâ. Fî 15 Ş(a’bân) sene 1240. Nemeka el-fakir Mustafaü’l-Hilmî çerâğe’l-merhûm.

Öte yandan İbnülemin, mezkûr kitâbenin şâkirdânından Ömer Hilmî Efendi’ye ait olduğunu iddia etmekteyse de, nereden aldığını beyân etmediği bu bilginin aslı yoktur. Bununla birlikte Karaca Ahmet Cemevi’nin inşâsı esnâsında yerinden sökülen ve bir müddet sonra da ortadan kaybolan bu mezartaşının ziya’ı, gerçekten şâyân-ı te’essüftür.

Otuz seneden fazla süre devam ettiği anlaşılan Enderûn hocalığı nedeniyle zamanının “şeyhü’l-hattâtîn”i addolunan Lâz Ömer Vasfî Efendi’nin elinden çıkmış olan, Kapudân-ı Deryâ Cezâyirli Hasan Paşa Kasımpaşa’da kalyoncular için inşâ ettirmiş olduğu kışla ile derûnundaki caminin yazıları ve yine o civârdaki çeşmesi ile Sultan Mahmud Hân-ı Sânî’nin Anadolufeneri’nde inşâ ettirmiş olduğu çeşmenin kitâbeleri, bu ünvâna bî-hakkın lâyık olduğuna delâlet etmektedir.

Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphânesi’nde Kehf Sûresi’ni hâvî cüzü(Y. 121) bulunan Lâz Ömer Vasfî Efendi’nin, Cezâyirli Hasan Paşa’nın isteği üzerine yazdığı bî-nâzir mushâf-ı şerîfin de Mısır’da, kraliyet hazînesinde bulunduğu mervîdir. Gerek Enderûn-ı Hümâyûn’daki mesâ’îsi esnâsında ve gerek hânesinde vermiş olduğu meşklerle nice değerli hattat yetiştirmiş olan Lâz Ömer Vasfî Efendi hakkında Habîb Efendi, “müte’ehhirin beyninde ondan ziyâde sâhib-i şâkird ve hünerinde onun kadar muktedir yok idi.” şeklinde beyân-ı mütela’ada bulunmaktadır.

Gerçekten de bir hayli şâkirdi bulunmakta olup yukarılarda zikredilen Ömer Hilmî Efendi ve Hakkâkzâde Mustafa Hilmî Efendi ile Abdurrahmân Hilmî Efendi, Alî Vasfî Efendi, Hasan Tahsîn Bey, nüzzâr-ı mâliyeden Hüseyin Hüsnî Efendi, Kıbrısî Mehmed Sâdık Efendi, Mustafa Şâkir Efendi, Yahyâ Vehbî Efendi, Yusuf Rif’at Efendi ve Yusuf Seyfî Efendi en meşhurlarıdır. Ayrıca oğlu Osman Şâkir Efendi ile Sâmî Efendi’nin hocası olan Boşnak Osmân Efendi de ondan mücâzdır.

Bunların hâricinde Ahmed Nazîf Efendi, Cihângirî Alî Şükrî Efendi, Çallı Ahmed Efendi, Eyyubî Mustafa Efendi, Hacı Mustafa Efendi, Hasan Efendi, Ömer Hulûsî Efendi, mü’ezzin-i sultanî Mehmed Emîn Nâcî Efendi, Mehmed Alî Hulûsî Efendi ve Tophânevî Ahmed Hulûsî Efendi’nin de ondan icâzet aldıkları belirlenmiştir.      

 

Lâz Ömer Vasfî Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Merakid, s. 52; Sicill-i Osmanî, III, s. 598; Türk Hattatları, s. 195; KebecizâdeHat Sanatı Tarihi, s. 78; Hat ü Hattâtân, s. 163; TSAYK, IV, s. 573; Meşhur Adamlar, s. 141.

 

İsmail Orman, 4 haziran 2016

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s