Suyolcuzâde Mustafa Efendi

Osmanlı hat san’atında Hâfız Osman’ın üstâdı olmakla iştihâr etmiş olan Mustafa Efendi, Eyüp cihetinin suyolcusu olan Ömer Efendi’nin oğlu olduğundan, babasının mesleğine nisbetle “Suyolcuzâde” künyesiyle tanınır. Ayrıca Eyüp’te dünyaya gelmesi ve ömrü boyunca orada ikamet etmesi nedeniyle Türk hat sanatında “Eyyubî” lâkabı ile de anılmaktadır.

Küçük yaşta yazıya ilgi duyarak, evvela “Dede” lâkablı bir hattattan ve ardından dönemin en önemli yazı ustalarından biri olan Büyük Derviş Alî’den yazı meşketmeye başlamış, kısa sürede yetişerek aklâm-ı sitteden icâzet almıştır. Bu eyyâmda Kadırî Târikatı’na intisâb ederek tasavvuf yolunda da ilerleyen Suyolcuzâde Mustafa Efendi, resmî bir görevde istihdâm edilmemiş, kendini san’atına hasrederek Şeyh Hamdullah Üslûbu’nu kemâle ulaştırmaya çalışmıştır.

ismail orman-hattatlar sofası
Suyolcuzade Eyyubi Mustafa Efendi’nin Sülüs Meşk Levhası
Gerçekten de bu vadi’de tekemmüle erişmiş olan Suyolcuzâde Mustafa Efendi’nin, bilhassa son yıllarındaki yazılarını Şeyh’inkilerden tefrîk edebilmek son derece güçtür. San’at yaşamı boyunca elli kadar Kur‘an-ı Kerîm, yüz civârında en‘am-ı şerîf ve çok sayıda kıt‘a yazmış olduğu mervî olup kur‘anlarından biri halen Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde bulunmaktadır. Ayrıca aynı yerde tarihsiz bir murakka’ı dahi bulunmaktadır.

Son yıllarında hocası Büyük Derviş Alî’nin müsa’adesiyle, Osmanlı hat sanatının müstesnâ isimlerinde biri olan Hâfız Osman’a meşk vermiş olan Suyolcuzâde Mustafa Efendi, onun yetişmesinde büyük pay sahibi olmuştur. Nitekim Sâmî Efendi bu hususta, “Benim itikadımca Hâfız Osman Suyolcuzâde ile tanışdıkdan sonra hattın dekayıkına vâkıf olmuşdur” şeklinde beyân-ı mütâla’ada bulunmuştur.

ismail orman-hattatlar sofası
Suyolcuzade Eyyubi Mustafa Efendi’nin Sülüs ve Nesih Hadis Kıt’ası

Onun dışında bir hayli şâkirdi bulunan Suyolcuzâde Mustafa Efendi’nin en ma’ruf öğrencileri arasında Şeyhü’l-islâm Feyzullah Efendi, Hocazâde Mehmed Enverî Efendi, Müzehhib Abdurrahmân Efendi, Mehmed Azizî Efendi, Mustafa Salâtî Efendi, Hâfız Mustafa Efendi, İbrahim Feyzî Efendi, Ahenin Kalem Süleyman Efendi, Seyyid Abdülkadir Efendi ve Câbizâde Abdullah Efendi’nin isimlerini zikredilebiliriz. Ayrıca Mehmed Efendi, Kurşuncuzâde Ahmed Efendi, Abdullah bin Hüseyin, Şeyh Mehmed Efendi, Alî Efendi, Ebû-bekir Efendi, Abdullah Efendi, Ömer bin İsmail, Osman bin Abdülbâkî, Ömer bin Mehmed, Mehmed bin Alî, Ahmed bin Mahmud, Ahmed bin İbrahim, Ca’fer Efendi gibi hattatların da ondan mücâz olduğu bilinmektedir.

ismail orman-hattatlar sofası
Suyolcuzade Eyyubi Mustafa Efendi’nin Sülüs ve Nesih Kıt’ası

Nâdide eserler vücuda getirip Türk hat sanatında çığır açacak şâkirdler yetiştirmekle tümüyle hüsn-i hatta hasretmiş olduğu ömrü 1686 yılında hitâma erdiğinde, doğduğu ve hayatı boyunca ikamet ettiği yer olan Eyüp’te defnedilmiş olan Suyolcuzâde Mustafa Efendi’nin, bugün Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde bulunan mezartaşının sülüsle muhârrer kitâbesi torunu, Devhâtü’l-küttâb mü’ellifi Suyolcuzâde Mehmed Necîb Efendi’nin dest-i hattıdır.  

 

Suyolcuzâde Mustafa Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

Kaynakça

Tuhfe-i Hattatîn, ss. 536-537; Devhâtü’l-küttâb, ss. 73; Hat ü Hattatân, ss. 155; Meşhur Hattatlar, ss. 122; Sicill-i Osmanî, IV, ss. 405; Türk Hattatları, ss. 104; Hat Sanatı Tarihi, ss. 49; TYTK, IV, ss. 63-64; Eyüp Sultan Tarihi, II, ss. 648.

 

İsmail Orman, 24 nisan 2016

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s