Hasan Üsküdârî

Şeyh Hamdullah’ın kızı tarafından torunu olan Pîr Mehmed Efendi’nin akrabasından Hamza adlı bir zâtın oğlu olarak Üsküdar’da doğduğu ve ömrü boyunca burada yaşadığı için hattâtîn meyânında “Hasan Üsküdârî” künyesiyle anılmış olan Hasan Efendi, Pîr Mehmed Efendi’den öğrendiği aklâm-ı sitteyi Şeyh Hamdullah’ın Mustafa Dede’den olan diğer torunu Derviş Mehmed Efendi’nin taht-ı tedrîsinde geliştirerek, bu vadinin mümtâz hattatları arasına ismini yazdırmayı başarmıştır.

İki koldan edindiği Şeyh Hamdullah üslûbunda şaşırtıcı bir mükemmelliğie erişmiş olan Hasan Üsküdârî’nin nice mushâf-ı şerîfe ve kıt‘aât-ı nefîse kaleme almış olduğu menkul ise de, bunlardan günümüze ulaşabilenler çok azdır.
Mimar Sinan’ın Üsküdar’da Nûr-bânû Vâlide Sultan nâmına inşâ etmiş olduğu camide çini üzerine nakşedilmiş istifler ile Eyüp’de, Nişancı Ferîdûn Paşa Türbesi’nin yanındaki hazîrenin kapısı üzerindeki Amentü Sûresi celî sülüsteki kudretinin mümessilidir. Ayrıca bu kapının iç kısımda bulunan Farsca beyit, ta’likte de mâhir hattat olduğuna işâret etmektedir.

Üsküdâr’daki Ayazma Mektebi’nde senelerce hüsn-i hat tedrîsinde bulunmuş olan Hasan Üsküdârî H. 1023/M. 1614 senesinde vefâtında Karacaahmet Sultan Türbesi karşısındaki set üstüne defnedilmiş ve mezarına metni Bursalı Haşim Efendi’ye ait, kitâbesi talebesi Hâlid Erzurumî tarafından yazılan şâhide yerleştirilmiştir. Ancak 1915 yılında, Tunusbağı’na doğru uzanan yolun açılması esnâsında kabrinin o civarda, Hattatlar Sofası adıyla bilinen hazîreye nakli planlanmışsa da, çalışmalarda kırılıp iki parçaya ayrılan şâhidesi, 1917 yılında devrin büyük hattatlarının katıldığı bir merâsimle Çiçekçi Tekkesi bahçesindeki Selîmiye Kütüphânesi’nin arkasındaki hazîreye taşınmıştır. 



Türk hattatları arasında her zaman hayırla yâd edilmiş olan Hasan Üsküdârî’nin mümtâz talebeleri arasında Hâlid Erzurumî’nin ve Tokadî İmâm Mehmed Efendi’nin isimlerini zikredebiliriz. Ayrıca Mîr-âhûr Hasan Paşa, Kadrîzâde Mehmed Efendi, Tıflî Ahmed Efendi, Ayntâbî Ahmed Efendi, Hüseyin Efendi, Mehmed Mevcî Paşa, Arap Mehmed Efendi, Ahîzâde Yahyâ Efendi ve Kirli Ya’kub Efendi de hüsn-i hattı ondan meşketmiş diğer hattatlardır.

 

Hasan Üsküdârî’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Devhatü’l-küttâb, s. 36; Tuhfe-i Hattâtîn, s. 157; Hat ü Hattâtân, s. 107; Türk Hattatları, s. 86; TA, XIX, s. 30; Hat Sanatı Tarihi, ss. 45-46, 107-108; Merâkid-i Mu’tebere, s. 73; Türk Hattatları, s. 77; Meşhur Adamlar, s. 141.

 

İsmail Orman, 6 ağustos 2016

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s