Hasan Tal‘at Bey

Hattatlığından ziyâde şâ’irliği ile tanınan Hasan Tal‘at Bey, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye ka’im-makamlarından Ahmed Efendi’nin oğlu olarak H. 1275/M. 1858 senesinde Üsküdar’ın İhsâniye Mahallesi’nde doğmuştur. Babasının Van’a ta’yininde bir müddet orada kalmışsa da, H. 1280/M. 1863’teki vefâtı üzerine İstanbul’a geri dönmüştür. Bir müddet sonra da ağabeyi Mustafa Efendi’nin telgraf müdîri olarak görev yaptığı Yenişehr-i Fenâr’a ve ardından Berât’a gönderilmiştir.

Ancak burada iyi bir eğitim şansı bulamayınca H. 1294/M. 1877 senesinde İstanbul’a giderek Paşakapısı Rüşdî Mektebi’ne giren Hasan Tal‘at Bey, bir yandan da Fâtih Cami ders-i âmlarından Abdurrahîm İlmî Efendi’nin Selimiye Cami’ndeki dersine devam etmiş, ayrıca Hoca Tahsîn Efendi’den hikmet, hey‘et ve ilâhiyât dersleri almış, Diyârbekirli Hoca Re’fet Efendi’den Dîvân-ı Hâfız’ı okumuş, Hersekli Ârif Hikmet ve Süleyman Sâlim beylerden de şi’ir öğrenmiştir. Bu arada hüsn-i hattı da ihmâl etmemiş ve Şevkî Efendi’den aklâm-ı sitteyi meşkederek icâzet almıştır.

Eğitimini tamamladıktan sonra H. 1296/M. 1879’da Adliyye Nezâreti Muhâsebe Kalemi’ne dâhil olup 19 sene hizmetten sonra baş-kitâbete terfi etmiş olan Hasan Tal‘at Bey, H. 1325/1909’da Adliyye Nezâreti Muhâsebe Müdîriyeti’ne ve sonra Bahriyye Nezâreti Müsteşârlığı’na ta’yin edilmiştir. Ancak H. 1326/M. 1910’da teka’üde sevkedilince Üsküdar’daki Ravzâ-i Terâkkî Mektebi’nde hüsn-i hat mu‘allimliği yapmağa başlamıştır. H. 1335/M. 1917 senesindeki bir yangında evi yanınca, son yıllarını maddî ve ma’nevî sıkıntılar içinde geçirmiş ve H. 7 Rebi’ü’l-vvel 1345/M. 25 Eylül 1926 tarihinde midesine peydâ olan rahatsızlık netîcesinde vefât etmiştir. Karacaahmet Mezarlığı’nda, Şâ’ir Nedîm’in yanına defnedilmiştir.

Meşâhir-i hattâtînden Necmeddîn Okyay’a ilk yazı derslerini vermiş olan Hasan Tal‘at Bey‘in hüsn-i hattaki mertebesine işâret edecek bir yazısına tesâdüf edilememiştir. Ancak, resmî vazîfesinin hâricindeki zamanda Sa‘adet ve Zuhûr gazetelerinde bir müddet muhârrirlik de yapmış olması, zamanın mümtâz aydınlarından olduğuna delâlet etmektedir. Mûhiblerinin ince ve zarîf bir rûha, yüksek bir ahlâka sahip olduğunu naklettiği Hasan Tal‘at Bey’in, mûsıkîye de aşinâ olduğu ve hatta Üsküdar Mûsıkî Cem‘iyyeti’nde uzun müddet görev aldığı bilinmektedir. Ayrıca Mevlevî Târikatı dervişânından olup H. 1310/M. 1892-1893 senesinde Bahâriyye Mevlevîhânesi’nde Hüseyin Fahreddîn Dedeefendi’den sema çıkarmıştır. Nitekim vefâtına Üsküdar Mevlevîhânesi şeyhi Ahmed Remzî Dedeefendi şu tarihi düşmüştür:

Eski dâr-ı âlemi terk etdi bu târihde

Üsküdârlı Tal‘at oldu vâsıl dâr-ı visâl   

 

 

 

 

İsmail Orman, 3 eylül 2017

Reklamlar