Hasan Tahsîn Efendi

Osmanlı hat san’atının son devirdeki en ma’rûf sîmalarından biri olan Hasan Tahsîn Efendi Tokatlı olup oradaki Meydan Cami’nin imâmı Osmân Efendi’nin oğlu olarak H. 1267/M. 1851 senesinde doğmuştur. İbtidâ’î tahsilini memleketinde ikmâl eylediği gibi hıfz-ı kur‘ana da muvaffâk olup çocuk denilebilecek bir yaşta olduğu hâlde İstanbul’a giderek medrese tahsîline başladı. Bir yandan da Bâb-ı Meşihât müsteşarlarından Kayserili Derviş Alî Rızâ Efendi’nin Bayezid Cami’ndeki dersine müdâvemetle ulûm-ı mürettebeden mücâz oldu.

Eğitimini tamamladıktan sonra, Âlî Paşa’nın ihyâ-kerdesi olan Mercan’daki Ya’kûb Ağa Cami’ne imâm ve hatib ta’yin olunan Hasan Tahsîn Efendi, ilâve olarak muhtelif mekâtib-i rüşdîde Arapça ve yazı mu’allimliklerinde bulundu. Ayrıca Bayezid’deki Kütübhâne-i Umûmî’nin 1884’teki küşâdında hâfız-ı kütûb-i sânî ve tedricen kütûb-i evvel olup vefâtına kadar bu hizmette istihdâm olundu.

Hüsn-i hattı kendisinden meşketmiş olan İbnülemin tarafından “uzun boylu, kır sakallı, ehl-i dâniş, ehl-i târikat, hâlîm, latîfeye mâ’il, nüktedân, hânde-günân” bir zât olarak tavsîf olunan Hasan Tahsîn Efendi, son zamanlarında kızının vefâtı ve ardından Bayezid civârındaki evinin yanması üzerine şevk ve şetâretini büsbütün terketmişti. Nihâyet Hac vazîfesini ifâ edip avdetinden bir müddet sonra sağ tarafına felç inmiş ve bir sene bu hâlde kaldıktan sonra H. 5 Safer 1332/M. 3 Ocak 1914 tarihinde vefât etmiştir. Eyüp Bahâriyesi’ndeki kabristânda, çok sevdiği kızının yanına defnedilmiştir.

Hüsn-i hattı İstanbul’daki ilk yıllarında Reisü’l-hattâtîn Muhsinzâde Abdullah Bey’den öğrenerek icâzet almış olan Hasan Tahsîn Efendi, hocasının hocası olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi’den de nice zaman istifâde ile bilhassa sülüs ve nesihte üstâd mertebesine erişmiş idi. Elli yıla yaklaşan san‘at yaşamı boyunca müte‘addid mesâhif-ı şerîfe ve kütûb-i nefîse ile birçok kıt‘a, hilye-i şerîfe ve levhâ vücûda getirmiş olup günümüze intikal edebilenleri hâlen Türkiye’nin ve dünyanın önemli koleksiyonlarını süslemektedirler. H. 1312/M. 1894 tarihli, büyük kıt‘ada müzehheb bir mushâfını ise Şevket Rado müşâhede etmiştir. Çadırcılar civârındaki Sarnıçlı Han’ın kitâbesi ise celî sülüsteki kudretinin delilidir.

Meşâhir-i hattâtînden İzzet Efendi ile birlikte iki meşk mecmu’ası neşretmiş olan Hasan Tahsîn Efendi’nin, değerli hattatların eser-i hâmesi olan kitap ve sâ’ir hutût-ı nefîseden mürekkeb zengin bir koleksiyona mâlik olduğu bilinmektedir. Ayrıca güzel kalemtraşlar ve makta’ların da bulunduğu bu koleksiyon, Bayezid’deki yangında İbnülemin’in gayretiyle hânesinden kurtarılmış, lâkin nakledilmiş olduğu Sultanahmet civârındaki evde çıkan yangında kısmen ziya’a uğramıştı.

Hazin bir sesle edâ ettiği hafızlığı ile meşhur olduğundan âsârına “Hâfız Tahsîn” şeklinde ketebe düşen Hasan Tahsîn Efendi’nin, hüsn-i hattın yanında musıkî ve şi’ire de âşinâ olup sa’at tamirinden de haberdâr olduğu menkûldür. İbnülemin’in sülüs ve nesih meşkederek icâzet almış olduğu Hasan Tahsîn Efendi’nin diğer tilmizleri meyânında oğlu Abdullah Nizâmeddîn Efendi, Feyhaman Duran ve Mehmed İhsân Efendi’nin isimlerini zikredebiliriz.

 

Hasan Tahsîn Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Hâfız Tahsîn Efendi-Mehmed İzzet Efendi, Meşk Mecmu’ası, İstanbul 1306; Hâfız Tahsîn Efendi-Mehmed İzzet Efendi, Hutût-ı Osmânî Yazı Numûneleri, İstanbul 1307; Son Hattatlar, s. 372; Türk Hattatları, s. 249; Meşhur Adamlar, s. 141.

 

İsmail Orman, 12 mayıs 2016

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s