Hâfız Mehmed Râsim Efendi

Trabzon’daki Mûsâ Paşa Cami’nin imâmı ve mütevellisi olan Hâfız Mirzâde Hasan Rüşdî Efendi’nin oğlu olan Mehmed Râsim Efendi, H. 1258/M. 1842 senesinde orada doğdu. Beldesinin meşhur âlimlerinden olan babasından hıfz-ı Kur’an’ı ikmâl eylediği gibi mebâdi-i ulûmu tahsîl etti. Ayrıca yine babasından sülüs ve nesih meşkederek, oniki yaşında olduğu hâlde icâzet aldı. Oğlu Şevket Bey’in ifâdesine nazaran, ketebe cem‘iyetine gelen bazı zevât, yazdığı kıt‘aları, onun yaşındakilerin yazamıyacağı derecede güzel bulduğundan üstüne bir nazarlık takılmasını tavsiye etmişlerse de, babası muvâfakat etmemiştir.

Bir müddet daha memleketinde ilim tahsîl ettikten sonra İstanbul’a giderek hemşehrisi Laz Hasan Efendi’nin Sultan Selîm Cami’ndeki dersine devam ettiği gibi Şehrî Şevket Efendi, Hâfız Gâlib ve Zerdecizâde gibi meşhur âlimlerden iktisâb-ı ma’rifetden de hâli kalmayan Hâfız Mehmed Râsim Efendi, H. 1292/M. 1875’de Hasan Efendi’den icâzet aldıktan bir müddet sonra açılan rü’ûs imtihânında muvaffâk olarak, birinci sınıftan tedrîs-i ulûma me’mur olup Bayezid Cami’nde derse çıkmağa başladı.

Bu arada hüsn-i hat ile alâkasını kesmemiş, kimlikleri ma’lûm omayan bazı zevâttan ve daha ziyâde mu‘asırlarının âsârından istifâde ile mahâret kesbetmiş olan Hâfız Mehmed Râsim Efendi, bu husustaki şöhretini arttırmağa başlayınca, zamanın şeyhü’l-islâmı Hasan Fehmî Efendi’nin delâletiyle, ders okutan hocaların ikametine mahsûs olduğu hâlde, Bayezid Medresesi’nde bir oda yerleştirildi. Dersten arta kalan zamanında burada yazı ile meşgûl olurdu.

Yazılarına tesâdüf eden Ser-sikkeken Abdülfettâh Efendi’nin takdîr ve himmetiyle Darphâne-i A’mire’ye alınan Hâfız Mehmed Râsim Efendi, burada tuğra çekmeği ve hâkkâklığı öğrendi. Ayrıca Abdülfettâh Efendi’nin mu’avinliğini de yürütürek, kısa zamanda terâkkî ile evvelâ sikke ressamı ve daha sonra ser-sikkeken mu’avini olduğu gibi, ilmî rütbesi de H. 17 Şa’bân 1300/M. 23 Haziran 1883 tarihinde musûla-i Süleymâniyye’ye terfi’ edildi.

Ancak H. 1302/M. 1885 senesinde bir Perşembe günü camide ders okuturken, aniden sekte-i kalbe tutulup o gece 44 yaşında olduğu hâlde vefât eden Hâfız Mehmed Râsim Efendi, Merkez Efendi Kabristanı’na defnedilmişse de, nâmına taş dikilmemiştir. Oğlu Şevket Bey’in ifâdesine nazaran uzunca boylu, yakışıklı, melîhu’l-vech, mütevazı, nâzik, mü’eddeb, gâyet temiz giyinir bir zât olup Târikat-ı Kadırî muhiblerinden idi.

Hutût-ı mütenevvi’anın yanısıra tuğrakeşlikte, Dîvân-ı Hümâyûn tuğrakeşlerini gıpta ettirecek derecede mâhir olan Hâfız Mehmed Râsim Efendi’nin, Darphâne-i A’mire’de öğrendiği fenn-i hâktaki kudretini sülüs ve ta’likle tertîb eylediği nefis istiflerle ıspât etmiş olduğu menkûldür. Ayrıca Sultan Abdülhamid Hân-ı Sânî zamanında tedâvülde olan sikkelerin kalıbı ile imtiyâz madalyasının resmi de onun tarafından yapılmış idi.

Sülüs ve celîsinde Mustafa Râkım Efendi’nin ve asıl yazı hocası sayılan Abdülfettâh Efendi’nin tesirinde olan Hâfız Mehmed Râsim Efendi’nin, icâzetini aldıktan sonra yazarak dayısı Âsım Efendi’ye hediye ettiği söylenen Kelâm-ı Kadîm’inin akıbeti tesbit edilememiştir. Ayrıca Altunîzâde İsmâ’il Paşa’nın Üsküdar’da adını vermiş olduğu semtte bulunan caminin cümle yazılarını yazmış olmakla beraber, bugün yalnız taşa mahkûk olanlar ona aittir.

Mezkûr caminin tarih kitâbesini yazdığı hatt-ı ta’likte de mâhir olduğu anlaşılan, ancak bu kalemde başka bir eserine tesâdüf edilmemiş olan Hâfız Mehmed Râsim Efendi’nin, bugün müze ve özel koleksiyonları süslemekte olan âsârında müşâhede edilen kudret, henüz genç denilebilecek bir yaşta olduğu hâlde hayata vedâ etmeyip daha uzun müddet yaşama şansı bulsa, hüsn-i hat san‘atında yed-i tûlâ sahibi hattatları meyânına ismini yazdırabileceğini ıspât etmektedir.

 

Hâfız Mehmed Râsim Efendi’nin Tüm Eserlerini Görmek İçin Tıklayın

 

 

Kaynakça

Son Hattatlar, s. 345; Türk Hattatları, s. 226; Meşhur Adamlar, s. 136; Nişantaşı Müzayede, 17 Ekim 2012, s. 186.

 

İsmail Orman, 2 haziran 2016

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s