Abdullah Nâ’ilî Paşa

Dâvûdpaşalı Hacı Halîl Efendi’nin oğlu olarak İstanbul’da dünyaya gelmiş olan Abdullah Nâ’ilî Paşa, tahsîlini ikmâl eyledikten sonra hulefâlıkla Dîvân-ı Hümâyûn Kitâbeti’ne girmiştir. Senelerce hizmetten sonra evvelâ kîsedârlığa ve ardından beylikciliğe terfi etmiş, H. H. 1153/M. 1740 senesinde de rikâb-ı hümâyûn beylikcisi ve ardından da teşrîfâtî olmuştur.

Bu görevde bulunduğu esnâda, teşrîfât kurallarını yeniden düzenleyerek, haleflerine emsâl olmak üzere Mukaddime-i Kavanîn-i Teşrîfât adlı bir eser te’lif etmiş olan Abdullah Nâ’ilî Paşa, H. 1160/M. 1747’de re’isü’l-küttâb, H. 1166/M. 1753’te de baş-defterdârlığa getirilmiş, Hekimoğlu Alî Paşa’nın azledilmesi üzerine H. 1168 senesi Receb’inde de (Haziran-1755) vezîrlikle sadâret makamına ta’yin edilmiştir.

Ancak devrin çalkantılı ortamında bir işe muktedir olamayınca iki ay sonra azledilerek Sakız’a sürülen Abdullah Nâ’ilî Paşa, daha sonra affedilerek Kandiye ve ardından Selânik ve Cidde vâlîliklerinde görevlendirilmişse de, H. 1171 senesi Zi’l-hicce’sinde (Ağustos-1758) Mekke’de vefât etmiştir. Na’aşı Kâbe-i Mu’azzama’da tavâf ettirildikten sonra Hazret-i Hatice(R.A.) civârına defnedilmiştir.

Fâzıl ve dindâr, aynı zamanda hüner sâhibi bir zât olarak tanınan Abdullah Nâ’ilî Paşa’nın yukarıda zikredilen eserinden başka, kıra’ât ilmi ile ilgili el-İfâdetü’l-mukni’a fî-Kıra’âtü’l-e’immetü’l-erba’a adlı Arapça te’lif eseri vardır. Ayrıca şi’irle de ilgilenmiş ve müstakil dîvân tertib eylemiştir. Dîvân-ı Hümâyûn’daki mesâ’îsi esnâsında öğrendiği hüsn-i hattın tüm kalemlerinde ve bi’l-hassa resmî kitâbette bir hayli kudretli bir hattat olduğu ve tuğra tertîbinden de haberdâr olduğu neşrettiğimiz numûneden anlaşılmaktadır.

 

 

 

Kaynakça

Sefînetü’r-rü’esâ, s. 81; Sicill-i Osmânî, III, s. 381; Müellifler, III, s. 102; DBİstA, VIII, s. 3.

 

İsmail Orman, 19 ocak 2018

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s